ASV'33 Logo

Column

Column Juni 2021

De Europese beker met de grote oren
+++++++++++++++++++++++++++

Tijdens de tweede wereldoorlog werd er in Nederland niet georganiseerd gevoetbald. Alle competities lagen stil. Tot 1954 werd de kampioen van Nederland gekroond na een competitie tussen de verschillende landelijke afdelingen die hoofdklassen genoemd werden. Vanaf 1954 werd het betaalde voetbal in Nederland na een hoop gedoe ingevoerd. Met ingang van seizoen 1956/1957 werd de eredivisie ingevoerd en de kampioen was gelijk landskampioen. Ajax dus sindsdien 35 maal.

Al snel na de tweede wereldoorlog werd er in Zuid-Amerika al een landskampioenentoernooi georganiseerd. Een sportverslaggever van de Franse krant L’Equipe deed in Frankrijk verslag van dat Zuid-Amerikaanse evenement en samen met een andere sportverslaggever werkten ze een plan uit voor een soortgelijke competitie in Europa. De Union For European Football, UEFA, ging akkoord en het kampioenenbal was geboren en ging van start. De landskampioenen van Europa konden zich vanaf 1955 inschrijven voor het Europacup I toernooi. In eerste instantie werd een knock-out systeem gehanteerd en bleven de twee besten over voor de uiteindelijke finale. Bovendien speelde zeker in de beginjaren van het kampioenenbal de clubs voornamelijk met voetballers van eigen bodem. De Spaanse kampioen met Spanjaarden, De Nederlandse kampioen met Nederlanders, de Zweedse kampioen met Zweden en ga zo maar door.

In 1992 veranderde de opzet van het toernooi en werd de groepsfase geïntroduceerd. En vanaf 1997 mochten ook de niet kampioenen van een land meedoen op basis van nieuwe puntensystemen. Vanaf dat moment ging het financiële verhaal een steeds grotere rol spelen. Vanaf de zeventiger jaren ontwikkelden zich de internationale transfers van topspelers. De beste spelers van een land vertrokken naar de hoogst biedende club, oftewel de clubs met het meeste geld. Ook ging de media een steeds grotere rol spelen. Was het in de zeventiger jaren en wat later nog zo dat eerst het stadion vol moest zitten met supporters en andere liefhebbers voordat wij, de thuisblijvende Nederlanders, een Europa Cup wedstrijd konden bekijken en mee konden beleven. Tegenwoordig betalen de zendgemachtigden en de sponsors de deelnemende clubs en vooral de UEFA zoveel geld dat de bezoekers in de stadions een minimale bijdrage leveren aan het totale financiële pakket van de Europese wedstrijd.

Met de intrede, vanaf seizoen 1992-1993, van het grote geld veranderde ook de opzet van de Europa Cup. In de daaropvolgende jaren werd de structuur omgezet in het voordeel van de grote en vooral kapitaalkrachtige landen. Het werd een kwestie van puntjes verzamelen. En wie de meeste puntjes verzamelde had de meeste deelnemers. De rijkste clubs konden de beste spelers kopen en werden gesponsord door gigantische televisiecontracten en  verzamelden zodoende de meeste puntjes. Momenteel kun je met een beetje verstand van voetbal al voorspellen welke acht clubs de komende drie jaar zeker de  groepsfase gaan halen. Daar zullen geen clubs uit Oostenrijk bij zitten.
Tijdens het jaarcongres in 2020 maakte de voorzitter van de UEFA, Ceferin, bekent dat de inkomsten in de afgelopen vier jaar 15 miljard bedroegen. In 1998 gingen er in Europa al stemmen op om een super league te beginnen, maar daar stak de UEFA een stokje voor door de deelname aan de Champions League uit te breiden. En afgelopen april 2021 kwam de mededeling van een twaalftal topclubs uit Europa voor de opzet van een Super League met een omzet van 10 miljard euro per jaar uit televisierechten en sponsorgeld. Daar staat het verhaal van UEFA tegenover van vijf miljard per jaar. Voor wie is het nu eigenlijk een buitenkansje en voor wie zeker niet. In het verleden moesten de stadions vol zitten voor we thuis op de bank naar een belangrijke voetbalwedstrijd op de telvisie konden kijken en nu moeten we thuiszittend steeds meer gaan betalen om naar een voetbalwedstrijd te kunnen kijken. De mogelijkheid om een kijkwedstrijdje uit het gigantische aanbod te pikken wordt wel steeds groter, maar of de kwaliteit nou zoveel beter gaat worden daar kun je je vraagtekens achter zetten aangezien het resultaat de boventoon voert en verliezen eigenlijk niet meer toegestaan is.

Langs de kalklijn
++++++++++++